What’s in a name
Over déze naam, op het straatnaambord in onze wijk, ontstond algehele verwarring toen ik met hulp van de Groninger Archieven op zoek ging naar de levensgeschiedenis van Mr. G.W. baron van Imhoff. Er bleken namelijk meer Van Imhoffen te zijn, ook met de voorletters G.W., ieder met een respectabele staat van dienst en dus geschikt voor een straatnaam.
Uiteindelijk bleek uit officiële documenten van de Gemeente Groningen dat Gustaaf Willem baron van Imhoff, geboren 1767 en overleden 1830 deze eer te beurt is gevallen.
Een leven in dienst van Groningen en Nederland
Gustaaf Willem baron van Imhoff werd gedoopt op 22 november 1767 in de Aa-kerk te Groningen. Hij stamde uit een vooraanstaand, Gronings, adellijk geslacht. Zijn vader was de officier Jan Willem Rijksvrijheer (een soort Commissaris van de Koning) van Imhoff (1747–1791) en zijn moeder Christina Emerentiana van Lewe van Aduard. Zijn grootvader was de beroemde Gustaaf Willem van Imhoff (1705–1750), die als gouverneur-generaal van de VOC de Nederlandse koloniale aanwezigheid in Azië leidde, een van de bekendste namen uit de vaderlandse koloniale geschiedenis.
‘Onze’ baron Van Imhoff, in 1814 tot de adelstand verheven, leefde in een van de meest turbulente periodes van de Nederlandse geschiedenis. Het waren de nadagen van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, via de inval van het Franse keizerrijk en de Bataafse Republiek tot de opbouw van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden. In al deze tijdvakken wist Van Imhoff een betekenisvolle rol te vervullen, een prestatie die getuigt van bestuurlijk pragmatisme en politieke behendigheid.
Terug naar het begin: Gustaaf Willem studeerde Romeins en hedendaags recht aan de Hogeschool te Groningen, de voorloper van de huidige Rijksuniversiteit, en promoveerde daar in 1788. In 1791 huwde hij Anna Judith Sloet tot Twee Nijenhuizen, afkomstig uit een vooraanstaande adellijke familie, met wie hij meerdere kinderen kreeg. Eén daarvan was Gustaaf Willem Hendrik van Imhoff (1801–1890), de latere burgemeester van Groningen.
Kort na zijn promotie trad Van Imhoff in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden als gedeputeerde ter Staten-Generaal voor Groningen en vertegenwoordigde hij de provincie in het hoogste wetgevende lichaam van de Republiek. Dit was ook de tijd dat de politieke spanningen tussen patriotten en orangisten het land in hun greep hielden. De Franse inval van 1795 en de proclamatie van de Bataafse Republiek maakten een abrupt einde aan zijn rol in de Staten-Generaal. Van Imhoff trok zich tijdelijk terug uit het actieve politieke leven, om in 1801 terug te keren in de gewestelijke bestuursorganen van Groningen.
Toen Napoleon Bonaparte zijn broer Lodewijk Napoleon in 1806 op de troon van het Koninkrijk Holland plaatste, vond Van Imhoff opnieuw aansluiting bij de nieuwe machthebbers. Hij was lid van de Staatsraad, het hoogste adviesorgaan van de kroon. Na de inlijving van het Koninkrijk Holland bij het Franse keizerrijk vertegenwoordigde hij het departement Wester-Eems als lid van het Keizerlijk Wetgevend Lichaam te Parijs. Het is een opmerkelijk gegeven dat Van Imhoff zo onder zowel de Nederlandse als de Franse gezagsverhoudingen van zijn tijd een prominente rol wist te behouden. Na de val van Napoleon en de terugkeer van de Oranjes in 1813 speelde Van Imhoff een sleutelrol in de staatkundige wederopbouw van Nederland en bij het opstellen van de grondwet van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden. Op 28 april 1814 werd Van Imhoff benoemd tot gouverneur van Groningen, vertegenwoordiger van de Kroon. Hij was daarmee de eerste die deze functie bekleedde in het nieuwe koninkrijk. In de laatste jaren van zijn gouverneurschap was hij ook lid in buitengewone dienst van de Raad van State. Hij bekleedde het gouverneursambt tot aan zijn dood op 13 februari 1830 en werd opgevolgd door Willem Frederik Lodewijk Rengers.
Te midden van alle straatnamen die vernoemd zijn naar burgemeesters, valt op dat ‘onze’ Van Imhoff en Rengers nooit burgemeester zijn geweest…
Bronnen: Wikipedia (nl), parlement.com, Greets Genealogie en met dank aan de Groninger Archieven